Temperatuur in Zuid-Amerika: Welk klimaat kun je verwachten?
Als ik mensen in Nederland vertel dat ik naar Peru, Ecuador en Bolivia in Zuid-Amerika reis, vragen ze me regelmatig of het er niet te warm is. Ze denken vaak dat de temperatuur in Zuid-Amerika per definitie warm is. Wat ze zich niet realiseren, is dat de temperatuur in Zuid-Amerika enorm varieert over het hele continent. Van tropische regenwouden en warme stranden tot besneeuwde bergen en ijzige gletsjers, Zuid-Amerika kent één van de meest diverse klimaatzones ter wereld. Iets anders wat veel reizigers niet lijken te beseffen, is dat het grootste deel van Zuid-Amerika op het zuidelijk halfrond ligt.
Seizoenen en temperatuur in Zuid-Amerika
Omdat het grootste deel van Zuid-Amerika op het zuidelijk halfrond ligt, zijn de seizoenen in dat deel tegengesteld aan die in Europa en Noord-Amerika:
Zomer: december tot februari
Herfst: maart tot mei
Winter: juni tot augustus
Lente: september tot november
Deze omgekeerde seizoenen bepalen voor veel mensen wanneer ze het beste naar Zuid-Amerika af willen reizen.
Bereid je voor op diverse soorten klimaten
Een reiziger door Zuid-Amerika kan tropische hitte ervaren in het Amazonegebied, koele berglucht in de Andes en ijskoude omstandigheden in de Salar de Uyuni en Patagonië. Deze grote variatie maakt het essentieel om voor het plannen van je reis, de temperatuur in Zuid-Amerika te kennen. Ben je van plan Machu Picchu, het Amazone regenwoud, de Galapagoseilanden, de Salar de Uyuni of Patagonië te bezoeken? Wil je een trektocht maken of zelfs een berg beklimmen? Weten welke weersomstandigheden je kunt verwachten, helpt je bij het kiezen van de beste reistijd en het inpakken van de juiste spullen.
Waarom varieert de temperatuur in Zuid-Amerika zo sterk?
Verschillende factoren beïnvloeden de temperatuur in Zuid-Amerika. Het continent strekt zich uit van de evenaar tot het zuidelijkste puntje van het zuidelijk halfrond en beslaat meer dan 7000 kilometer van noord naar zuid. Daarnaast is er het hoogteverschil, dat varieert van zeeniveau tot bijna 7000 meter hoogte. Deze geografische factoren zorgen voor grote klimaatverschillen tussen de regio’s. De belangrijkste factoren die de temperatuur in Zuid-Amerika beïnvloeden zijn: breedtegraad, hoogte, oceaanstromingen, seizoensgebonden regenval en lokale geografie. De hoogte speelt een bijzonder belangrijke rol. In bergachtige gebieden zoals de Andes kan de temperatuur snel dalen naarmate de hoogte toeneemt. En in de bergen kan het weer ook snel omslaan.
Temperatuur in de Andesregio van Zuid-Amerika
De Andes heeft een grote invloed op de temperatuur in Zuid-Amerika, omdat de hoogte de temperatuur drastisch verandert. De bergen in de Andes fungeren vaak ook als een barrière die voorkomt dat wolken van het ene gebied naar het andere trekken. Dit creëert veel valleien met verschillende microklimaten. Deze bergen voorkomen ook dat wolken vanuit het regenwoud de droge kustgebieden bereiken en vice versa tijdens het regenseizoen aan de kust. Dit maakt de Andes een van de meest onvoorspelbare klimaatzones voor de temperatuur in Zuid-Amerika. Landen met een klimaat dat sterk door de Andes wordt beïnvloed zijn onder andere: Peru, Ecuador, Bolivia, Chili en Argentinië.
Enkele voorbeelden van temperatuurverschillen op grote hoogte
Bekende steden in de Andes zoals Cusco in Peru en Quito in Ecuador kennen overdag temperaturen tussen 15°C en 22°C en ’s nachts tussen 5°C en 10°C. Nog grotere temperatuurverschillen zijn te vinden in de zogenaamde ‘Altiplano’ (hoogvlakte) zoals nabij het Titicacameer en de Salar de Uyuni. Op een zonnige dag kunnen de temperaturen overdag tussen 8°C en 18°C liggen. ’s Nachts daalt de temperatuur echter gemakkelijk onder het vriespunt.
Temperatuur in de tropische gebieden van Zuid-Amerika
De tropische gebieden van Zuid-Amerika blijven het hele jaar door warm met relatief kleine seizoenschommelingen. Deze gebieden omvatten o.a. het Amazone regenwoud in grote delen van Brazilië, Colombia, Ecuador, Peru en Bolivia. De gemiddelde temperaturen in tropische gebieden liggen meestal tussen 25°C en 35°C. De luchtvochtigheid is vaak hoog, vooral in het Amazonegebied. Als we het over de temperatuur in Zuid-Amerika hebben, behoren deze regenwoudgebieden tot de warmste regio’s van het continent. De nachttemperaturen blijven over het algemeen mild, tussen 20°C en 25°C (68°F en 77°F).
Temperatuur aan de kust van de Stille Oceaan van Zuid-Amerika
Vanaf het zuiden van Ecuador tot de Atacama woestijn in Chili, bestaat de kustlijn langs de Stille Oceaan uit een woestijnlandschap. Toch kent deze kustlijn een verrassend mild klimaat. Dit is te danken aan de koude Humboldt stroming, die de westelijke regio’s van Peru, Chili en Ecuador beïnvloedt. Lima kent bijvoorbeeld temperaturen van 24 tot 30 °C in de zomer en 15 tot 20 °C in de winter. Het is echter belangrijk te vermelden dat dit deel van de kust ook te lijden heeft onder Garúa. Dit is het Spaanse woord voor motregen of mist. In Ecuador en Peru verwijst Garúa naar de vochtige, koude mist die de kusten van Peru, het zuiden van Ecuador en het noorden van Chili bedekt, vooral tijdens de winter op het zuidelijk halfrond. Met name Lima heeft het grootste deel van het jaar last van Garúa, behalve in de zomer, van december tot en met maart.
Temperatuur op de Galapagoseilanden
De Galapagoseilanden liggen rond de evenaar, op ongeveer 990 km afstand van het vasteland van Ecuador. Door hun ligging genieten ze het hele jaar door van relatief stabiele temperaturen. In het warme seizoen (december-mei) liggen de dagtemperaturen rond de 26°C tot 31°C. Tijdens het koele seizoen (juni-november) dalen de dagtemperaturen meestal niet onder de 22°C tot 27°C. ’s Nachts daalt de temperatuur meestal niet onder de 18°C tot 23°C. Maar op een cruiseschip kan de wind ervoor zorgen dat de temperatuur kouder aanvoelt. De maanden juli, augustus en september brengen over het algemeen de meeste wind.
Temperatuur in de woestijngebieden van Zuid-Amerika
In de woestijngebieden van Zuid-Amerika kan de temperatuur binnen enkele uren dramatisch veranderen. De Atacama woestijn is daar een goed voorbeeld van. Het is één van de droogste plekken op aarde en kent extreme temperatuurschommelingen tussen dag en nacht. Typische temperaturen zijn: overdag: 20°C tot 30°C en ’s nachts: -0°C tot 10°C. De Atacama-woestijn grenst aan de Boliviaanse woestijn, waar de grote hoogte de temperatuurverschillen tussen dag en nacht nog groter maakt. Boven de 4000 meter kan de temperatuur overdag oplopen tot boven de 20°C, terwijl deze ’s nachts kan dalen tot onder de -15°C!
Temperatuur in Patagonië
De zuidelijke delen van het Zuid-Amerikaanse continent worden steeds kouder, vooral in Patagonië. Patagonië staat bekend om zijn ruige natuur en fantastische wandelmogelijkheden! Patagonië beslaat het grootste deel van het zuiden van Chili en Argentinië. Het gebied staat bekend om het onvoorspelbare weer en de dramatische temperatuurschommelingen. De gemiddelde temperaturen in Patagonië in Zuid-Amerika zijn: zomer (december-februari), 5°C tot 18°C; winter (juni-augustus) -5°C tot 8°C. Houd er ook rekening mee dat bij het wandelen een harde wind de gevoelstemperatuur vaak aanzienlijk kan verlagen.
Beste reistijd op basis van temperatuur in Zuid-Amerika
De beste reisperiode hangt af van de bestemming die je wil bezoeken en je persoonlijke voorkeuren. Je kunt er bijvoorbeeld expres voor kiezen om bestemmingen in een koudere periode te bezoeken, omdat er dan minder andere toeristen aanwezig zullen zijn. Over het algemeen kunnen we echter de volgende aanbevelingen doen voor de beste reistijden naar de volgende populaire bestemmingen:
• Peru en Machu Picchu -> mei tot september voor droog en koeler weer.
• Patagonië -> november tot maart voor mildere temperaturen.
• Amazonegebied -> Tijdens het droge seizoen is het vaak gemakkelijker om wilde dieren te spotten, omdat ze zich verzamelen om te drinken uit kleine waterpoelen.
• Galapagoseilanden -> Het hele jaar door te bezoeken. Tijdens het warme seizoen is het zicht onder water beter om te duiken en snorkelen. Tijdens het koudere seizoen is er meer wind, minder zicht, maar een grotere kans om walvissen, dolfijnen en haaien te spotten. Dat komt doordat de koudere Humboldtstroming meer voedsel aanvoert.
Tot slot over de temperatuur in Zuid-Amerika
De temperatuur in Zuid-Amerika is ongelooflijk divers. Weinig continenten bieden zulke dramatische contrasten tussen tropische jungles, bergplateaus, woestijnen, kustgebieden en gletsjers. Of je nu de voorkeur geeft aan tropische warmte, koele berglucht of dramatische zuidelijke landschappen, Zuid-Amerika heeft voor elke reiziger wel iets te bieden.
Houd er bij het plannen van een rondreis altijd rekening mee dat de temperatuur in Zuid-Amerika sterk afhankelijk is van zowel de geografie als het seizoen. Inpakken voor meerdere klimaatzones is vaak de beste strategie, vooral als je reisroute verschillende regio’s omvat.
